Tin Mới





















Thực hiện tốt các chức năng quản lý trong hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VHDTTS ở các trường PTDTNT tỉnh Bình Phước
Văn hoá các dân tộc thiểu số (DTTS) ở nước ta là một bộ phận cấu thành của nền văn hoá Việt Nam phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc (DT). Để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc thiểu số (VHDTTS) cho học sinh (HS) các trường phổ thông dân tộc nội trú ( PTDTNT)tại tỉnh Bình Phước thì một trong những biện pháp quan trọng nhất đó là cần thực hiện tốt các chức năng quản lý trong hoạt động này.

Trường PTDTNT THCS Lộc Nimh trong Lễ Bế mạc liên hoan Văn hóa - Thể thao các dân tộc thiểu số huyện Lộc Ninh lần thứ V

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo trong tác phẩm Khoa học tổ chức và quản lý, một số vấn đề lý luận và thực tiễn, NXB. Thống kê - Hà Nội, năm 1999, trang 16: “Quản lý là quá trình gây tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung.

Xét về chức năng quản lý chung, quản lý có 4 chức năng chủ yếu sau: Lập kế hoạch; Tổ chức; Chỉ đạo; Kiểm tra.

  + Chức năng lập kế hoạch

Chức năng kế hoạch hóa là quá trình xác định mục tiêu và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó. Người quản lý phải xác định xem phải làm cái gì, làm thế nào, làm khi nào, và ai sẽ làm. Như vậy, kế hoạch hóa là đưa toàn bộ những hoạt động vào kế hoạch, với mục đích, biện pháp rõ ràng, và xác định rõ các điều kiện liên quan cho việc thực hiện mục tiêu. Lập kế hoạch là một chức năng đầu tiên của tất cả các nhà quản lý. Nếu không có kế hoạch thì người quản lý không biết phải tổ chức nhân lực, nguồn lực khác như thế nào, thậm chí họ không rõ phải tổ chức cái gì nữa. Và không có kế hoạch thì cũng không xác định được tổ chức hướng tới đúng hay chệch mục tiêu, khi nào hoàn thành và sẽ kiểm tra cái gì.

+ Chức năng tổ chức

Tổ chức là quá trình sắp xếp con người và các nguồn lực để cùng nhau làm việc nhằm đạt tới một mục tiêu cụ thể.  Nhờ chức năng tổ chức mà hệ thống quản lý trở nên có hiệu quả, cho phép các cá nhân góp phần tốt nhất vào mục tiêu chung. Tổ chức được coi là công cụ quan trọng của quản lý.

+ Chức năng chỉ đạo

Chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến hành vi và thái độ của những người khác nhằm đạt các mục tiêu đề ra. Chức năng chỉ đạo là sự tác động lên con người, khơi dậy động lực của cá nhân trong hệ thống quản lý, khích lệ mọi người hăng say làm việc hoàn thành các nhiệm vụ quan trọng.

+ Chức năng kiểm tra

Kiểm tra là việc đo lường, đánh giá để xem xét việc triển khai các quyết định trong thực tiễn nhằm tìm ra những ưu điểm và những hạn chế; từ đó, có những điều chỉnh cần thiết trong việc lập kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo. Chức năng kiểm tra giúp cho chủ thể quản lý rút ra những bài học kinh nghiệm về nguyên nhân thành công cũng như thất bại của các quyết định và có đổi mới trong công tác quản lý như đổi mới công tác kế hoạch hóa, công tác tổ chức, chỉ đạo cũng như đổi mới cơ chế quản lý, phương pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý.

Mục tiêu của việc thực hiện các chức năng quản lý hoạt động giáo dục bảo tồn và phát huy giá trị VHDTTS cho học sinh ở các trường PTDTNT tỉnh Bình Phước:

- Giúp cán bộ quản lý (CBQL) hoàn thiện kỹ năng, phương pháp cũng như nắm vững quy trình lập kế hoạch trong công tác quản lý, có một bức tranh toàn cảnh về thực trạng hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT;

- Giúp CBQL có năng lực phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cá nhân, bộ phận một cách hoa học, hợp lý, đúng người đúng việc; phân phối và sắp xếp nguồn lực đảm bảo thực hiện tốt HĐGD bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT;

- Giúp CBQL có năng lực lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các mục tiêu đã đề ra; tập hợp được các lực lượng và phối hợp một cách tối ưu trong thực hiện hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT;

- Giúp CBQL có năng lực kiểm tra, đánh giá nhằm phát hiện kịp thời những vấn đề chưa phù hợp trong hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT, để có những điều chỉnh hợp lý sao cho hạn chế tối đa những thiếu sót.

 Nội dung của việc thực hiện các chức năng quản lý hoạt động giáo dục bảo tồn và phát huy giá trị VHDTTS cho học sinh ở các trường PTDTNT tỉnh Bình Phước như sau:

- Bồi dưỡng năng lực lập kế hoạch hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT;

- Đổi mới công tác tổ chức thực hiện hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS, trên cơ sở phối hợp chặt chẽ lực lượng trong và ngoài trường PTDTNT;

- Đẩy mạnh công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT;

- Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT.

Cách thức thực hiện các chức năng quản lý hoạt động giáo dục bảo tồn và phát huy giá trị VHDTTS cho học sinh ở các trường PTDTNT tỉnh Bình Phước như sau:

- Lập kế hoạch

Để công tác lập kế hoạch đạt hiệu quả, hàng năm CBQL cần xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý; không ngừng tự rèn luyện nâng cao năng lực thông qua nhiều hình thức, nhất là hình thức tự học; tổ chức các chuyên đề, hội thảo bồi dưỡng năng lực lập kế hoạch nói chung và kế hoạch hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT nói riêng; từ đó giúp CBQL nắm vững và thực hiện tốt quy trình lập kế hoạch hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT như sau:

Bước 1: Phân tích tình hình, đánh giá thực trạng của nhà trường.

Bước 2: Xác định: điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức.

Bước 3: Xác định: mục tiêu cần đạt, nội dung và chương trình phù hợp đặc điểm, tình hình của nhà trường.

Bước 4: Xác định các lực lượng tham gia, phối hợp; lực lượng chủ trì.

Bước 5: Phân tích nguồn tài chính, lựa chọn phương tiện, con đường, chương trình hành động cụ thể để thực hiện các mục tiêu đã đề ra trong kế hoạch.

Bước 6: Hoàn thành kế hoạch, phê duyệt kế hoạch, điều chỉnh, bổ sung kế hoạch (nếu có).

Để thực hiện tốt chức năng xây dựng Kế hoạch quản lý hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT: cán bộ quản lý ở các trường PTDTNT cần nghiêm túc tham gia học tập bồi dưỡng và tự bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực quản lý trường PTDTNT nói chung, năng lực quản lý hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT nói riêng; nắm vững  thực hiện đầy đủ các chức năng quản lý trong giáo dục đặc biệt là năng lực xây dựng kế hoạch. Cán bộ quản lý nhà trường cần nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của chức năng xây dựng kế hoạch. Hiệu trưởng phải có kỹ năng xây dựng kế hoạch và xác định được đầy đủ các loại kế hoạch ngắn hạn, dài hạn về hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT. Kế hoạch xây dựng phải liên tục được cập nhật và hoàn thiện; đồng thời được sự đồng thuận và đóng góp ý kiến của các lực lượng tham gia. Kế hoạch cần mang tính thực tiễn, khả thi, tránh chạy theo thành tích, đưa ra các chỉ tiêu vượt quá khả năng thực tế của nhà trường; xác định, phân bổ nguồn kinh phí hợp lý để thực thi kế hoạch.

- Tổ chức thực hiện

Để công tác tổ chức đạt hiệu quả, CBQL đứng đầu là Hiệu trưởng phải thực hiện tốt các quy trình sau:

Bước 1: Xác định chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận công tác, từng mảng công việc; phân chia toàn bộ công việc thành các nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên hay các bộ phận trong tổ chức một cách khoa học.

Bước 2: Lập danh sách công việc cần phải hoàn thành để đạt được mục tiêu đã đề ra trong kế hoạch.

Bước 3: Xác định thứ tự ưu tiên công việc của từng cá nhân, bộ phận.

Bước 4: Tổ chức khai thác và tiếp nhận nguồn lực phục vụ cho hoạt động.

Bước 5: Thiết lập cơ chế phối hợp, tạo sự liên kết hoạt động giữa các thành viên và bộ phận trong nhà trường, cung ứng các nguồn lực để đạt được mục tiêu quản lý hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT.

Để thực hiện tốt chức năng này,  Hiệu trưởng các trường cần có năng lực tổ chức, sắp xếp công việc hợp lý theo thứ tự ưu tiên; xây dựng bảng phân công công việc cụ thể cho các bộ phận cũng như các thành viên trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao, có chế độ khen thưởng kịp thời nhằm động viên, tạo sự khích lệ, tạo động lực làm việc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của các thành viên. Cá nhân, bộ phận trong nhà trường phải có tâm huyết, tinh thần trách nhiệm cao trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao.

  • Lãnh đạo, chỉ đạo

Để thực hiện tốt công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong quản lý hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT cần thực hiện các bước sau:

Bước 1: Ban hành các quyết định quản lý hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS.

Bước 2: Thường xuyên đôn đốc, động viên và khích lệ các bộ phận, cá nhân trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Bước 3: Tiến hành giám sát và sửa chữa trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ được giao của các bộ phận và cá nhân.

Bước 4: Thúc đẩy các hoạt động phát triển.

Để chức năng này thực hiện tốt, Hiệu trưởng các trường cần có kỹ năng ra quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định. Trước khi đưa ra quyết định quản lý, Hiệu trưởng cần phải thu thập thông tin chính xác, biết phân tích, xử lý các nguồn thông tin và đưa ra các quyết định đúng đắn. Để làm được điều đó, CBQL cần hiểu rõ con người trong tổ chức, nắm vững năng lực chuyên môn, tâm tư nguyện vọng của các lực lượng tham gia, có chính sách khen thưởng, tuyên dương kịp thời những cá nhân, bộ phận có thành tích xuất sắc trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao; kịp thời điều chỉnh thậm chí kiên quyết xử lý những trường hợp cá nhân không thực hiện tốt nhiệm vụ được phân công. Các cá nhân, tập thể trong nhà trường phải có tinh thần đoàn kết, hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau trong việc hiện nhiệm vụ chung

- Kiểm tra, đánh giá

Để thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá cần thực hiện theo trình tự các nội dung dưới đây:

Bước 1: Lập kế hoạch kiểm tra, xây dựng các tiêu chí đánh giá.

Bước 2: Thành lập đoàn, tổ, nhóm kiểm tra, đánh giá.

Bước 3: Tiến hành kiểm tra, đánh giá.

Bước 4: Báo cáo đánh giá kết quả kiểm tra, đánh giá.

Để thực hiện tốt chức năng kiểm tra đánh giá, Hiệu trưởng nên xây dựng kế hoạch kiểm tra, thành lập tổ kiểm tra trong đó tổ trưởng là CBQL trong trường, thành viên là các GV, NV cốt cán, có năng lực, có uy tín trong nhà trường. Hiệu trưởng và các thành viên trong tổ kiểm tra phải có năng lực về kiểm tra, đánh giá, có kiến thức,  kỹ năng về hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho HS ở các trường PTDTNT. Trong kiểm tra, đánh giá CBQL cần phân cấp kiểm tra, trao nhiệm vụ đồng thời trao quyền hạn và trách nhiệm cho các thành viên kiểm tra; quá trình kiểm ra, đánh giá phải đảm bảo tuân theo đúng nguyên tắc kiểm tra bao gồm: nguyên tắc pháp chế; nguyên tắc tính kế hoạch; nguyên tắc khách quan; nguyên tắc tính hiệu quả; nguyên tắc tính giáo dục... Công tác kiểm tra, đánh giá phải khách quan, công khai, minh bạch và thân thiện, tạo động lực cho CBQL, GV, NV, HS trong nhà trường thực hiện nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS đạt hiệu quả cao nhất

Quản lý hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho học sinh là một nội dung quan trọng trong quá trình dạy học, giáo dục của trường PTDTNT. Công tác này góp phần nâng cao chất lượng giáo dục dân tộc trong ở các trường PTDTNT, tạo nên môi trường thân thiện giúp cho các em học sinh dân tộc dễ hòa nhập với môi trường mới, tạo nên mối quan hệ ứng xử tôn trọng, hiểu biết, học hỏi lẫn nhau giữa thầy và trò, giữa trò và trò góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho HS và thực hiện mục tiêu giáo dục đề ra. Việc thực hiện tốt các chức năng quản lý trong hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị VH DTTS cho học sinh ở các trường PTDTNT đã gắn nhà trường với thực tiễn công tác gìn giữ và phát triển giá trị VH DTTS trên địa bàn tỉnh Bình Phước nói riêng, công tác giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam nói chung, từ đó tạo nên động lực để CBQL, GV và HS phát huy tính chủ động, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ được giao.

Một số hình ảnh của các trường PTDTNT

Cuộc thi đẩy gậy ở trường PTDTNT.THCS Lộc Ninh
Dàn nhạc ngũ âm Khơ me của trường PTDTNT.THCS Lộc Ninh

Ninh Thuý